Qeyri-cərrahi müalicə
▪ Hazırda bütün təlimatlara görə kəskin ağırlaşmış forma divertikuliti olan xəstələrin müalicəsinin əsas komponentini venadaxili geniş spektrli antibiotiklərin istifadəsi və bağırsaq istirahəti təşkil edir. Statistik məlumatlar bu xəstələrin təxminən 15−20%-də perikolik sahədə (Hinchey dərəcə – Ib), pelvisdə və ya periton boşluğunda (Hinchey dərəcə – II) abseslərin müşahidə edildiyini göstərir. Geniş spektrli antibiotiklərlə konservativ müalicə, kiçik absesləri (< 3−4 cm) olan (ÜTCC dərəcə -1B) xəstələrdə əsas müalicə seçimidir.
Bu cür müalicənin effektivliyinin 70%-ə yaxın olduğu bildirilir. Adətən bu terapiya, emperik antibiotik müalicəsi şəklində aparılır. Müalicə sxemi infeksiyanın ağırlıq dərəcəsindən, ehtimal olunan patogenlərdən asılı olaraq müəyyən edilməli, antibiotik seçimi zamanı yerli epidemioloji məlumatlar və mikroorqanizmlərin rezistentlik profilləri nəzərə alınmalıdır.
▪ Əgər antibiotik müalicəsi uğursuz olarsa (simptomlar davam edərsə, klinik vəziyyət yaxşılaşmazsa və ya pisləşərsə), növbəti addım kimi radioloji nəzarət altında absesin perkutan drenaj edilməsi məsləhətdir. Perkutan drenaj etmək mümkün deyilsə və ya edilən cəhd uğursuz olarsa, cərrahi yolla müalicə qaçılmaz olur.
Kəskin divertikulit üzrə stasionar şəraitdə aparılan antibiotik müalicəsi (emperik) rejimləri
Yüngül və orta ağır vəziyyətlərdə
- Piperacillin/tazobaktam, 3.375 q İV hər altı saatda və ya 4.5 q hər səkkiz saatda
- Tikarsillin/klavulanat, 3,1 q İV hər altı saatda
- Ertapenem, gündə bir dəfə 1 g İV
- Moksifloksasin, gündə bir dəfə 400 mq İV
- Sefazolin, 1 q-dan 2 q-a qədər səkkiz saatdan bir İV + metronidazol, 500 mq İV səkkiz saatdan bir
- Sefuroksim, səkkiz saatdan bir 1,5 q İV + metronidazol, hər səkkiz saatdan bir İV 500 mq
- Sefotaksim, hər səkkiz saatdan bir 1 q-dan 2 q-a qədər İV + metronidazol, hər səkkiz saatdan bir İV 500 mq
- Levofloksasin, gündə bir dəfə 750 mq İV + metronidazol, 500 mq İV səkkiz saatdan bir
- Siprofloksasin, 400 mq İV hər 12 saatdan bir + metronidazol, 500 mq İV 8 saatdan bir
Ağır, həyati təhlükəli vəziyyətlərdə (ağır sepsisi olan / reanimasiya-intensiv terapiya şöbəsinə qəbul edilən xəstələr)
- İmipenem/silastatin, hər altı saatda 500 mq İV
- Meropenem, 1 g IV hər səkkiz saatda
- Ertapenem, gündə bir dəfə 1 g İV
- Doripenem, hər səkkiz saatdan bir 500 mq İV
- Piperacillin/tazobaktam, 4,5 q İV hər altı saatdan bir
- Sefepim, 2 q İV səkkiz saatdan bir + metronidazol, 500 mq İV səkkiz saatdan bir və ya şifahi olaraq
- Seftazidim, 2 q İV səkkiz saatdan bir + metronidazol, 500 mq İV hər səkkiz saatda və ya oral
- Ampisillin, 2 q İV hər altı saatda + metronidazol, 500 mq İV səkkiz saatdan bir və ya oral + Siprofloksasin, 400 mq İV (və ya Levofloksasin, 750 mq İV gündə bir dəfə)
▪ Absesin ölçüsü daha böyük (> 4 sm, ÜTCC dərəcə – 2A) olan xəstələrdə perkütan drenaj və antibiotik müalicəsi məsləhət görülür. Bu cür müalicə ilə adekvat kliniki yaxşılaşma müşahidə edilən xəstələrdə drenaj kateteri gəlim kəsildikdə və ya ciddi şəkildə azaldıqda çıxarılır. Şübhəli hallarda, drenaj çıxarılmadan əvvəl kateter vasitəsilə suda həll olan kontrast yeridilməklə KT müayinəsi aparıla bilər. Nəzərə çarpan bir boşluq qalmamışsa, kateter çıxarılır. Perkutan drenajla xəstələrin adətən 80%-də müvəffəqiyyət əldə etmək mümkün olur. Abses ləğv olmazsa və xəstədə klinik yaxşılaşma müşahidə edilməzsə, kateterin yerinin dəyişdirilməsi və ya əlavə drenaj qoyulması lazım gələ bilər. Bütün bu cəhdlər qeyri-effektiv olduqda və ya edilməsi mümkün olmadıqda, cərrahi müdaxiləyə zərurət yaranır.
▪ Perikolik sahədə ekstraluminal qaz qabarcıqları aşkar (ÜTCC 1A) edilən xəstələrdə də ilkin olaraq qeyri-cərrahi müalicə taktikasının − antibiotik terapiyasının tətbiqi məsləhət görülür. Müalicə effektisiz olarsa, xəstənin vəziyyətində mənfi dinamika müşahidə edilərsə, xəstə yenidən dəyərləndirilməli, müəyyən edilən ağırlaşmaya uyğun yeni müalicə taktikası seçilməlidir.
▪ KT müayinəsində qarın boşluğunda yayılmış maye olmadan distant sərbəst qaz aşkar edilən xəstələrin (ÜTCC dərəcə – 2B) bir hissəsində, ancaq ciddi nəzarət altında olmaqla konservativ müalicə aparmaq olar. Müalicə boyu meydana çıxan ağırlaşmalar vaxtında təsbit edilməli, müvafiq qərarlar qəbul edilməlidr. Adətən belə xəstələrin təxminən 60%-də cərrahi müalicəyə eytiyac yaranmış olur.